สำนวนคำ หมายถึง คำกล่าวที่คล้องจอง แต่ไม่ได้มุ่งที่จะสั่งสอน เช่น

” ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง ” หมายถึง ความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง

” ยื่นหมู ยื่นแมว “ หมายถึง ส่งสิ่งของแต่ละฝ่ายแลกเปลี่ยนพร้อม ๆ กันในเวลาเดียวกัน

” ยุให้รำตำให้รั่ว “ หมายถึง ยุแหย่ให้ผิดใจกัน

” ปล้ำผีลุก ปลุกผีนั่ง ” หมายถึง พยายามทำให้เกิดเรื่องราวที่ไม่ดีขึ้นมา

” เอามือซุกหีบ , แกว่งเท้าหาเสี้ยน “ หมายถึง หาเรื่องเดือดร้อน หรือความยุ่งยากให้ตัวเองโดยใช่ที่

” จับปลาสองมือ “ หมายถึง ชายหรือหญิงที่มีใจไม่แน่นอนว่าจะเลือกรักใครจริง

แต่ปัจจุบัน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานรวมเรียกคำสุภาษิต คำพังเพย และสำนวนคำว่า ” สำนวน ”

สำนวนไทย มีที่มาจากวรรณคดีก็มีมาก เช่น จากเรื่องรามเกียรติ์

– พระรามเดินดง        – จองถนน       – กล่องดวงใจ

– ยักษ์ลักมาลิงพาไป     – สิบแปดมงกุฎ     – หนุมานคลุกฝุ่น

– งอมพระราม        – ลูกทรพี    – วัดรอยเท้า

แต่ละสำนวนมีเรื่องราวดังตัวอย่างสำนวนที่เกี่ยวข้องกับเนื้อเรื่องบทพากย์รามเกียรติ์ ตอนนางลอย เช่น

พระรามเดินดง , งอมพระราม    สำนวนนี้มีความหมายว่า ลำบากตรากตรำทุกข์ยากเป็นเวลานาน เนื่องจากพระราม

ต้องออกไปเดินป่าตามบัญชาของท้าวทศรถผู้เป็นพระราชบิดาเป็นเวลานาน ๑๔ ปี ได้รับความทุกข์เพราะต้องจากบ้านเมือง

และพลัดพรากจากนางสีดาผู้เป็นชายา ต้องทำศึกกับทศกัณฐ์และพวกพ้องอย่างหนัก แต่ในที่สุดก็ชนะศึกและพานางสีดากลับ

กรุงอโธยา เพื่อทำพิธีราชาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์ครองเมืองสืบไป

จองถนน สำนวนนี้หมายความว่า เตรียมแผนการรุกล้ำที่ของผู้อื่น หรือหมายถึง ทำวางโตเป็นใหญ่  คำว่า ” จอง ” หมายถึง ” ผูกสร้าง ” เพราะฉะนั้น จองถนนก็คือ สร้างถนน พระรามได้ยกไพร่พลลิงติดตามหานางสีดาไปถึงฝั่ง

มหาสมุทรตรงข้ามกรุงลงกาอันเป็นบ้านเมืองของทศกัณฐ์ ที่ซึ่งทศกัณฐ์นำนางสีดาไปกักขังไว้ แต่พระรามข้ามไปไม่ได้ จึงเกณฑ์ไพร่พลลิงให้นำหินมาถมทะเล เพื่อทำเป็นถนนข้ามไปกรุงลงกา

ตัวอย่างสำนวนไทยที่กล่าวเกี่ยวกับเรื่องของช้างก็มี   เช่น

– ขี่ช้างจับตั๊กแตน หมายถึง ทำงานใหญ่เกินตัวแต่ได้ประโยชน์ไม่คุ้มค่า

– ฆ่าช้างเอางา  หมายถึง การลงทุนเพื่อผลประโยชน์ที่ไม่คุ้มค่า

– อ้อยเข้าปากช้าง หมายถึง สูญไป ไม่มีทางได้คืนมา

– เห็นช้างเท่าหนู  หมายถึง ไม่เกรงกลัว ไม่มีสติยั้งคิด

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: